Kleinschalig fokken
Het kleinschalige fokken van cavia's is een leuke hobby. Er komen echter veel dingen bij kijken. Nadat je besloten hebt om cavia’s te gaan fokken komt de vraag met welk ras en welke kleur je wilt beginnen. Er zijn diverse rassen. De hoofdgroepen bestaan uit gladharen, langharigen en haarstructuren.Keuze genoeg!
Bronstcyclus en dekking
De bronstcyclus van een cavia duurt ca. 16 dagen. Het zeugje kan dus iedere 16 dagen bereid zijn te paren. Als een zeugje bronstig is, loopt ze brommend door de kooi en probeert soms andere cavia’s te beklimmen. Het zeugje wordt bronstig omdat er in die periode een eisprong plaats vind. Tijdens de bronst zwellen de geslachtsdelen op en wordt er een bepaalde vloeistof en geur afgescheiden. Deze geur is aantrekkelijk voor de beer. Hij verleidt haar door aan haar achterwerk te ruiken en door achter haar aan te rennen. Daarbij zal hij een brommend geluid maken. Wanneer de beer probeert de zeug het hof te maken wordt zijn geurklier opengesperd. De geur die daarbij vrijkomt bevat feromonen die voor de zeug aantrekkelijk zijn. Als het zeugje het toe laat, zal de beer haar bestijgen. Tijdens de paring scheidt de beer (na het sperma) een gelei-achtige, kleverige vloeistof uit, wat een prop vormt in de vaginaopening van de zeug. Deze dekprop zorgt ervoor dat het sperma in de schede blijft. Enige uren na de dekking wordt de prop afgestoten. De prop is wit en een beetje rubberachtig. Als de dekking gelukt is, kun je na ca.68 dagen de geboorte verwachten.
Een zeugje mag pas gedekt worden als ze minimaal vijf maanden is of minimaal 800 gram weegt. Het eerste nestje moet geboren worden voordat de zeug een jaar is. Dan zijn de twee bekkenhelften nog soepel genoeg om de jongen het geboortekanaal te laten passeren. Na een jaar kunnen hierdoor complicaties ontstaan, met gevaar voor moeder en kind
De draagtijd varieert tussen 65 en 70 dagen, afhankelijk van nestgrootte en leeftijd van de zeug. Cavia's maken geen nest.
De bevalling duurt 15 tot 30 minuten en de jongen worden snel achter elkaar geboren. De zeug zit daarbij in een gebogen houding en maakt met haar scherpe voortanden het vlies van de jongen open, zodat ze zelf kunnen gaan ademhalen. Daarna zal de zeug de jongen schoon/droog likken. Soms laat een zeug de jongen in het vlies liggen; dat loopt voor het jong uiteindelijk niet goed af. Mocht je bij de bevalling aanwezig zijn, dan kun je zelf het vlies verwijderen om zo te proberen het jong te redden.
De zeug is enkele uren na de bevalling weer bronstig en zal, als er (nog) een beer aanwezig is, meteen weer gedekt worden.
Nestvlieders
Cavia’s zijn nestvlieders en komen dus behaard en met open ogen ter wereld. De jongen kunnen ook direct lopen. Een paar uur na de geboorte eten de jongen al hooi. Na een paar dagen eten ze ook mee van de korrels. Na ongeveer een week zullen de jongen ook aan het groenvoer beginnen; appel lukt meestal al iets eerder.
Per worp worden gemiddeld 3 of 4 jongen geboren, maar de worpgrootte kan kan variëren tussen de 1 en de 8. Het geboortegewicht ligt tussen 70 en 100 gram. Bij sommige rassen komen ook zwaardere jongen voor.
Ondanks het feit dat de zeug maar twee tepels heeft, kan ze toch meedere jongen zogen. Moedermelk is onmisbaar voor de jongen. Soms geeft een zeug geen melk. De jongen kunnen dan door een ander zeugje (met jongen) worden gezoogd. Mocht er geen surrogaatmoeder aanwezig zijn, dan zullen de jongen met de hand bijgevoerd moeten worden. De zoogtijd duurt vier tot vijf weken. Daarna drogen de melkklieren op en zal de moeder de jongen weg jagen. Rond de vijf weken kunnen de jongen gespeend worden. De beertjes moeten dan worden weggehaald om te voorkomen dat ze hun zusjes dekken. Zeugjes zijn met vier weken nl. al geslachtsrijp. Bij beertjes ligt dit rond de 5 tot 10 weken.. Cavia's zijn rond een jaar volgroeid.